Giáo dục song ngữ - Con đường đi đến phát triển bền vững

Với sự hỗ trợ của UNICEF tại Việt Nam từ năm 2008, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã triển khai thành công sáng kiến giáo dục song ngữ dựa trên tiếng mẹ đẻ tại các tỉnh Lào Cai, Gia Lai và Trà Vinh. Báo cáo Đánh giá cuối kỳ của sáng kiến này đã nêu bật những bằng chứng cho thấy giáo dục song ngữ dựa trên tiếng mẹ đẻ là giải pháp phù hợp để nâng cao chất lượng giáo dục hoà nhập của Việt Nam. Phát huy kết quả của sáng kiến này, tỉnh An Giang đang áp dụng mở rộng giải pháp giáo dục song ngữ dựa trên tiếng mẹ đẻ với tiếng Khmer. Video này cho thấy những trải nghiệm về lợi ích đối với học sinh và gia đình khi học sinh tham gia chương trình giáo dục song ngữ dựa trên tiếng mẹ đẻ.

Việc sử dụng tiếng mẹ đẻ trong những năm đầu khi học sinh tới trường sẽ khuyến khích học sinh học tốt hơn, đi học chuyên cần hơn và giáo dục song ngữ dựa trên tiếng mẹ đẻ giúp học sinh dân tộc học tốt hơn Tiếng Việt và các ngoại ngữ khác sau này. Giáo viên, học sinh và phụ huynh đều đánh giá cao tác dụng của giáo dục song ngữ dựa trên tiếng mẹ đẻ. Giáo dục song ngữ dựa trên tiếng mẹ đẻ giúp nâng cao năng lực cho học sinh, gia đình và cộng động dân tộc trong việc hội nhập xã hội và thực hiện đầy đủ quyền công dân của họ. Giáo dục song ngữ, do vậy, đã mở ra một con đường dẫn đến phát triển bền vững.

Chương trình giáo dục song ngữ tạo cơ hội tiếp cận giáo dục công bằng cho trẻ em dân tộc thiểu số ở Việt Nam

Vàng Thị Thu Hà, 9 tuổi, học sinh lớp 3 đã tham gia Chương trình giáo dục song ngữ từ khi mới 5 tuổi.

Vàng Thị Thu Hà là học sinh lớp 3 trường Tiểu học Bản Phố thuộc tỉnh Lào Cai, một tỉnh miền núi nghèo của Việt Nam. Hà tham gia Chương trình giáo dục song ngữ từ khi mới 5 tuổi và em đã cho thấy tính hiệu quả của giáo dục song ngữ ở Việt Nam.

Trường nội trú giúp cho trẻ em dân tộc thiểu số được học tập và được bảo vệ an toàn



Giàng Thị Mề cùng các bạn về thăm nhà vào cuối tuần. Mề cùng với 90 học sinh khác ở lại trường vào các ngày trong tuần vì nhà của các em rất xa, không thể đến trường hàng ngày được.

 Một ngày mới bắt đầu vào khoảng 6h30 tại trường Tiểu học Tủa Thàng, một trường nội trú thuộc Điện Biên, một tỉnh miền núi phía bắc Việt Nam.

Trường có khoảng 300 học sinh. Giàng Thị Mề là người dân tộc Mông và là học sinh lớp 1 của trường. Nhà em ở trên núi rất xa em nên không thể ngày nào cũng xuống núi đi học được, vì vậy Mề ở lại trường vào các ngày trong tuần. Trong khu nội trú này có khoảng 90 em cũng ở lại trường như Mề.

Giáo dục song ngữ mở ra hy vọng cho một tương lai tươi sáng hơn

Cô bé 7 tuổi Lô Thị Ghềnh chăm chú lắng nghe cô giáo giảng bài ở Trường Tiểu học Lao Chải, huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai, ở miền bắc Việt Nam. Ảnh: UNICEF/2011/Việt Nam/Tattersall

Cô bé 7 tuổi Lô Thị Ghềnh háo lức lắng nghe cô giáo giảng bài ở Trường Tiểu học Lao Chải, huyện Sa Pa, nằm ở phía bắc Việt Nam. Em càng chăm chú hơn vì em đang học bằng tiếng mẹ đẻ: đó là tiếng Mông. Đây là một hoạt động trong mô hình giáo dục song ngữ sử dụng tiếng mẹ đẻ làm ngôn ngữ chính do UNICEF hỗ trợ.

Nơi đây, giữa những ruộng lúa hình bậc thang và những ngọn núi mờ sương, 85% người Mông sống dưới mức nghèo khổ. Chất lượng giáo dục thấp kém và tỷ lệ suy dinh dưỡng cao. Một số vấn đề lớn mà cộng đồng đang phải đối mặt là thiếu nước và điều kiện vệ sinh, thiếu dịch vụ y tế và giáo dục.

Tăng cường quan hệ hợp tác giữa các nước trong giáo dục song ngữ

Nhằm giúp trẻ em vượt qua rào cản về ngôn ngữ, với sự hỗ trợ của UNICEF, từ năm 2008 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tiến hành Nghiên cứu hành động về giáo dục song ngữ tại ba tỉnh: Lào Cai, Gia Lai và Trà Vinh với các ngôn ngữ của dân tộc H’Mông, Jrai và Khơ-me. (c) UNICEF Việt Nam\2011\Trương Việt Hùng

Học sinh lớp hai trường tiểu học Lao Chải ngồi thành vòng tròn trên sân trường trước lớp học của mình. Các em đang học môn Khoa học tự nhiên và thấy rất thoải mái khi không phải ngồi học trong lớp. Cô giáo đã chuẩn bị sẵn một số cây và cành lá để trên bàn. Khi cô chỉ vào bất cứ một loại cây hay cành lá nào thì các em tranh nhau nói cho cô biết tên của loài cây này và công dụng của nó. Sau khi thảo luận sôi nổi về các loài cây, các em chia thành từng nhóm nhỏ. Cô giáo phát cho mỗi nhóm một con thú đồ chơi do các cô tự làm. Các học sinh lại hăng say bàn luận về con thú của nhóm mình: con vịt, con chó, con hổ hoặc con voi. Không giống như các bạn cùng trang lứa khác, các em không học bằng tiếng Việt. Các em học bằng tiếng mẹ đẻ của mình – tiếng  H’mông.